Chính sách thị thực mới của Nhật Bản tác động ra sao đến lao động Việt? Góc nhìn từ doanh nhân Phạm Đình Thương – SUNSHINE GLOBAL.
Trước những thay đổi quan trọng trong chính sách thị thực và yêu cầu năng lực đối với lao động nước ngoài tại Nhật Bản, câu chuyện “đi hay ở”, “giữ hay mất cơ hội” đang trở thành mối quan tâm lớn của cộng đồng lao động Việt. Từ góc nhìn người trong cuộc, doanh nhân Phạm Đình Thương cho rằng: thách thức chỉ là phép thử – cơ hội vẫn rộng mở cho những ai đủ năng lực và sẵn sàng thích ứng.
Chính sách thị thực mới: “Bộ lọc” khắt khe hơn cho lao động nước ngoài
Những năm gần đây, Nhật Bản liên tục điều chỉnh chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn lao động.
Các thay đổi đáng chú ý bao gồm: Siết chặt yêu cầu về trình độ tiếng Nhật; Nâng tiêu chuẩn về tay nghề và kỹ năng chuyên môn; Tăng cường cơ chế đánh giá năng lực định kỳ; Mở rộng nhưng kiểm soát chặt chương trình kỹ năng đặc định (Tokutei Ginou).
Theo nhiều chuyên gia, đây là bước chuyển từ “tiếp nhận số lượng” sang “lựa chọn chất lượng”. Điều này đồng nghĩa với việc lao động phổ thông, thiếu chuẩn bị sẽ gặp nhiều rào cản hơn so với trước đây.
Góc nhìn từ người trong cuộc: Thách thức là tất yếu
Chia sẻ trong chương trình của VOV5 – Đài Tiếng nói Việt Nam, ông Phạm Đình Thương – Tổng Giám đốc SUNSHINE GLOBAL, đồng thời là Chủ tịch Hiệp hội người Việt Nam tại Saitama nhận định:
“Chính sách mới không nhằm loại bỏ lao động Việt, mà đang tái cấu trúc thị trường theo hướng bền vững hơn. Ai có năng lực, có ý thức kỷ luật và chịu học hỏi thì cơ hội vẫn rất lớn”.
Với kinh nghiệm đồng hành cùng hàng nghìn lao động Việt tại Nhật, ông Thương cho rằng: Người lao động cần thay đổi tư duy: không chỉ đi làm, mà phải đi phát triển; Doanh nghiệp phái cử cần chuyển hướng: từ môi giới sang đào tạo bài bản; Sự cạnh tranh sẽ ngày càng gay gắt, không chỉ giữa người Việt với nhau mà còn với lao động từ các quốc gia khác.
Cơ hội nâng tầm lao động Việt trên thị trường quốc tế
Dưới góc độ tích cực, chính sách mới mở ra nhiều cơ hội:
- Tăng giá trị lao động
Những lao động có kỹ năng, ngoại ngữ tốt sẽ được: Hưởng mức lương cao hơn; Có cơ hội chuyển đổi visa dài hạn; Dễ dàng định cư hoặc phát triển sự nghiệp lâu dài
- Nâng cao hình ảnh lao động Việt
Việc đáp ứng tiêu chuẩn cao giúp: Cải thiện uy tín lao động Việt tại Nhật; Tạo lợi thế cạnh tranh so với các thị trường khác như Philippines, Indonesia.
- Thúc đẩy đào tạo bài bản trong nước
Áp lực từ chính sách buộc các doanh nghiệp phải: Đầu tư mạnh vào đào tạo tiếng Nhật; Xây dựng chương trình huấn luyện kỹ năng thực tế; Chuẩn hóa quy trình tuyển chọn.
Vai trò của doanh nghiệp: Không chỉ “đưa đi” mà phải “đồng hành”
Trong bối cảnh mới, vai trò của các doanh nghiệp xuất khẩu lao động ngày càng quan trọng.
Tại SUNSHINE GLOBAL, mô hình được định hướng theo 3 trụ cột: Đào tạo trước xuất cảnh: tiếng Nhật, kỹ năng, văn hóa; Hỗ trợ tại Nhật: kết nối cộng đồng, tư vấn pháp lý, hỗ trợ việc làm; Đồng hành dài hạn: định hướng nghề nghiệp, nâng cao kỹ năng.
Theo ông Phạm Đình Thương, đây là yếu tố quyết định giúp người lao động không bị “sốc chính sách” khi môi trường thay đổi.
Lao động cần chuẩn bị gì để không bị “bỏ lại phía sau”?
Để thích ứng với chính sách mới, người lao động cần chủ động: Nâng cao trình độ tiếng Nhật (ít nhất N4-N3); Rèn luyện kỹ năng nghề thực chất, không học đối phó; Hiểu luật và văn hóa Nhật Bản; Xây dựng tư duy dài hạn, không chỉ làm việc ngắn hạn kiếm tiền.
Đặc biệt, tinh thần kỷ luật – yếu tố vốn được người Nhật đánh giá cao sẽ trở thành “chìa khóa” giúp lao động Việt giữ vững vị thế.
Chính sách thay đổi, cơ hội vẫn ở đó
Thực tế cho thấy, mọi thay đổi chính sách đều đi kèm hai mặt: loại bỏ những yếu tố không phù hợp, đồng thời mở ra cơ hội cho những người xứng đáng.
Thông điệp từ doanh nghiệp và chuyên gia là rõ ràng: Thị trường Nhật Bản không đóng cửa – chỉ đang chọn lọc kỹ hơn.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực không chỉ là yêu cầu từ phía Nhật Bản, mà còn là đòi hỏi tất yếu đối với lao động Việt nếu muốn cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Như chia sẻ từ ông Phạm Đình Thương, chính sách có thể thay đổi, nhưng cơ hội luôn tồn tại – dành cho những người biết chuẩn bị, thích ứng và không ngừng phát triển bản thân.
